W końcu 2018 roku – obecny szef KAS, sekretarz stanu w MF, generał Piotr Walczak udzielił portalowi Infosecurity24 (red. Dominik Mikołajczyk) interesującego wywiadu. Poniżej kilka poruszonych w wywiadzie wątków i wypowiedzi Pana ministra. 

O nowej formacji

„Udało nam się stworzyć wyspecjalizowaną formację (KAS- przyp red.) do walki z przestępczością gospodarczą, z przestępczością ekonomiczną. Wydaje mi się, że te wyniki, które widać też w mediach, o tym świadczą. Zresztą nie tylko te spektakularne akcje,  bo ja cały czas zwracam uwagę, że tych akcji gdzie występuje KAS jest bardzo wiele. Nie ma dnia, żeby KAS nie brała udziału w jakiejś realizacji. Oczywiście często na pierwszym miejscu wymieniane są inne służby: CBŚP, Policja, Straż Graniczna, CBA, ABW, ale bardzo często za tego rodzaju sukcesami z tyłu stoi Krajowa Administracja Skarbowa, która inicjowała ten proces, a później aktywnie uczestniczyła w działaniach, od rozpracowania zorganizowanej grupy przestępczej, poprzez posiadane środki operacyjno-rozpoznawcze, po wkład w prowadzenie w śledztwa czy postępowanie przygotowawcze, aż po realizację”.

O modernizacji

„Jest zdecydowanie potrzebna. Zwracam uwagę na to, że reforma KAS tak na naprawdę została przeprowadzona bezkosztowo. Przeprowadzając tę reformę, my nie partycypowaliśmy w dodatkowych środkach z budżetu państwa. Ta reforma została oparta na dotychczasowych budżetach administracji podatkowej, kontroli skarbowej i służby celnej. W związku z tym, jest to sukces, że udało się zbudować tak wyspecjalizowaną formację bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Ale panie redaktorze, każda złotówka zainwestowana w formację do walki z przestępczością ekonomiczną zawsze przynosi wielokrotność. W związku z tym chyba nie ma lepiej zainwestowanych środków niż te zainwestowane w KAS. Dlaczego ta modernizacja jest potrzebna? Odpowiem. Zmienia się rynek pracy. Kiedyś na jedno wolne miejsce, na funkcjonariusza czy to służby celnej czy wywiadu skarbowego, była kolejka chętnych. Czasem było to nawet po 100 osób na jedno miejsce. Dzisiaj bardzo często zdarza się, że kandydatów zgłasza się bardzo mało /…/.

Modernizacja to też sprzęt. Świat cały czas się zmienia. My też potrzebujemy nowego  oprogramowania czy systemu łączności. Pamiętajmy też, że ten sprzęt się zwyczajnie zużywa. To dotyczy także broni, którą musimy co jakiś czas wymieniać. Tak naprawdę tych potrzeb jest bardzo dużo. Poza tym staramy się kierunkować bardziej w stronę sprzętu, a nie zatrudniania nowych ludzi. My nie chcemy rozwoju etatowego, chcemy natomiast inwestować w nowoczesne narzędzia informatyczne czy skaningowe /…/”

Realizacja planu modernizacji rozpocznie się już w 2019 roku od podwyżki wynagrodzeń pracowników KAS i uposażeń naszych funkcjonariuszy. Kwoty podwyżek w KAS w latach 2019-2020 nie będą niższe niż kwoty podwyżek w innych służbach mundurowych.

Natomiast modernizacja, którą chcemy realizować w latach 2020 – 2022 zostanie uregulowana w uchwale Rady Ministrów. Zakładamy, że koszt realizacji uchwały wyniesie około 1,9 mld złotych. Z tej kwoty na podwyższenie płac przeznaczone zostanie około 660 mln złotych, a ponad 1,2 mld zł to planowany koszt zakupów pojazdów, sprzętu do kontroli oraz rozszerzenia bazy nieruchomości KAS. Ale proszę pamiętać, że tutaj mówimy o kwotach wydatkowanych od 2020 roku. Natomiast podwyższanie wynagrodzeń  i uposażeń zacznie się już w 2019 roku”.

Zyski budżetu dzięki działaniom KAS

„Odpowiedź na pytanie o konkretne kwoty nie jest oczywiście nigdy łatwa. Bo mamy wzrost gospodarczy, który częściowo też powoduje wzrost wpływów podatkowych. Jednak i tak widać bardzo wyraźnie, że cały czas mamy nadwyżkę budżetową ponad wzrost gospodarczy, i to, powiem nieskromnie, jest w dużej mierze zasługa KAS. Pomówmy może o przykładach, które lepiej niż sucha kwota pokażą „zyski”. Chociażby szara strefa w wyrobach tytoniowych. Bardzo często spotykamy się z zarzutami, że „z VATem wam się udało, a z akcyzą już nie”. A ja powiem, Panu, że jeszcze parę lat temu, szara strefa w wyrobach tytoniowych w Polce wynosiła prawie 20 proc. Najnowsze dane wskazują, że ta szara strefa wynosi 12,3 proc. a nieoficjalne dane, mówią o tym, że jest to 12,1 proc. Ja zwracam uwagę, że w  Polsce ograniczanie szarej strefy jest ogromnym problemem też dlatego, ze mamy najdłuższą granicę z krajami trzecimi, gdzie jednak te wyroby tytoniowe są bardzo tanie, a po drugie mamy duży problem z nielegalną produkcją. A jednak mimo to udało nam się ją zmniejszyć. Podobnie sytuacja ma się na przykład jeśli mówimy paliwach. Te miliardowe wzrosty, które notują nasze koncerny paliwowe, wynikają oczywiście też ze wzrostu gospodarczego czy zwiększonego popytu na paliwo, ale patrząc przez pryzmat wszystkich czynników makroekonomicznych widać, że w dużej mierze wzrost sprzedaży paliw związany jest z tym, że udało nam się uszczelnić szarą strefę. Oczywiście nie udało nam się doprowadzić do sytuacji gdzie ta szara strefa jest mikroskopijna. Ona cały czas jest niestety dość pokaźna i oczywiście dużo pracy przed nami. Te przykłady pokazują jedno. Że jesteśmy skuteczni, że nasze działania przynoszą efekty. Oczywiście to nie jest tylko zasługa KAS, bo jesteśmy też wspomagani przez inne służby, którym w imieniu resortu finansów dziękuję. Ale niewątpliwie KAS ma potencjał, którego inne służby nie mają. Mamy chociażby duże bazy danych, czy specjalistów w zakresie podatków. To także zasługa naszych poprzedników, poprzednich struktur, bo mamy pracowników i funkcjonariuszy którzy znają się na robocie dochodzeniowej i śledczej, a więc są w stanie wykonywać te zadania równie skutecznie jak pozostałe służby. Ten efekt synergii powoduje, że dzisiaj jesteśmy bardzo skuteczną służbą”.

Przestępczość VAT- owska

„Przestępczość VATowska, i te wyłudzenia które rozpoczęły się powiedzmy po 2004 roku, bo mówimy tutaj przede wszystkim o przestępczości transgranicznej w ramach UE, a konkretnie nabyć wewnątrzwspólnotowych, one zawsze miały charakter przestępczości zorganizowanej. Oczywiście ta przestępczość ewoluowała, bo w pewnym momencie przestępcy, którzy do tej pory działali w „branży” kryminalnej zobaczyli, że mogą „wejść” w przestępczość, która jest niżej penalizowana, nie ma tego odium społecznego, a przede wszystkim przynosi dużo większe zyski niż rozboje, porwania, wymuszenia czy przestępstwa narkotykowe. W związku z tym tacy przestępcy weszli w przestępczość VATowską czy akcyzową. Walka z przestępcami, w zakresie karuzel VATowskich, jest bardzo skomplikowana. Te narzędzia, które wdrożyliśmy, czyli Jednolity Plik Kontrolny, STIR czy SENT, powodują dość szybką reakcję grup przestępczych. One chociażby wydłużają łańcuchy, które dotąd składały się z kilku czy kilkunastu podmiotów, a teraz „łapiemy” zorganizowane grupy przestępcze, które angażowały kilkadziesiąt czy kilkaset podmiotów. To jest jak widać zmiana całego modus operandi. To przestają być proste karuzele polegające na wyłudzeniu podatku VAT. Bardzo często ten podatek jest w pewnym sensie tworzonym sztucznym kosztem. Często jest tak, że powstają tzw. fabryki faktur. Dlatego cały czas musimy zmieniać nasze sposoby działania i „gonić” metody stosowane przez przestępców”.

O przemycie

„Podstawowym towarem przemycanym dalej, to nie zmienia się od lat, są wyroby tytoniowe. I to tak naprawdę w skali całego wolumenu przemytu jest dominująca pozycja. Powiedziałbym, że to jest nawet ponad 90 proc. przemytu. Powiedział Pan o alkoholu. Ja tutaj bym polemizował, bo my praktycznie nie wykrywany przemycanego alkoholu. W Polsce problem nielegalnego alkoholu to jest problem odkażanego alkoholu technicznego, który jest tańszy od przemycanego. To rzeczywiście się zmieniło, bo kiedyś ten przemyt alkoholu był bardzo poważnym problemem – słynne woreczki ze spirytusem. Dziś to już jednak praktycznie się nie zdarza /…/. Bardzo duża zmiana to coraz częstszy przemyt bursztynu. Zarówno na Ukrainie jak i w obwodzie Kaliningradzkim są nielegalne kopalnie bursztynu. Ten bursztyn jest przemycany do Polski, tutaj jest przerabiany i przeważnie wywożony do Chin, ponieważ to tam na dziś jest największy popyt. I faktycznie te ujawnienia, jeżeli chodzi o bursztyn, są dość spektakularne. Jedną z najniebezpieczniejszych rzeczy, o czym już wspominałem, jest broń. Ten rodzaj przemytu pojawił się faktycznie niedawno, bo kilka lat temu. Wcześniej z przemytem broni praktycznie nie mieliśmy do czynienia. Cały czas mamy problem z przemytem narkotyków, i co ciekawe ten przemyt występuje w obie strony, zarówno do jak i z Europy. Ciekawym zjawiskiem jest też zmniejszający się przemyt gatunków roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem, czyli chronionych konwencją Waszyngtońską. I powiem szczerze, to efekt naszej pracy u podstaw. Jeszcze parę lat temu, jak kontrolowało się czarter z Hurghady, to można było z dużym prawdopodobieństwem powiedzieć, że co drugi pasażer będzie miał kawałek rafy koralowej. Dziś tak naprawdę kontrolna nawet 100 proc. pasażerów nie wykazuje tego rodzaju przemytu. Widać więc, że świadomość ekologiczna rośnie”.

Źródło: Targi Lublin na podstawie mat. InfoSecurity24

Fot. Izba Administracji Skarbowej w Opolu